Đề xuất đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với game online từng
được bà Nguyễn Thị Sơn - Phó Tổng Thư ký Hội Luật gia Việt Nam, Viện
trưởng viện IBLA (thuộc Hội Luật gia Việt Nam), đưa ra tại Hội thảo góp ý
dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế tiêu thụ đặc biệt,
được Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội tổ chức, tại Vũng Tàu ngày
8/8/2014.
Vấn đề này được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa ra bàn thảo tại phiên
họp vào ngày 25/9 vừa qua và đa phần nhận được ý kiến đồng tình từ các
đại biểu. Và kết luận phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim
Ngân đã đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung game online vào đối
tượng chịu thuế TTĐB.
Và Bộ Tài chính đã trình Chính phủ đề nghị cho bổ sung game online vào
diện chịu thuế TTĐB với mức thu 10%, trừ những game online có tính chất
học tập.
 |
|
Game online chỉ là một ngành thuộc về lĩnh vực giải trí thông thường
|
Đây là một điều được xem là việc làm đi ngược với xu hướng phát triển
hiện nay, bởi nhiều nước trên thế giới xem game online là một ngành
thuộc công nghệ cao và được thúc đẩy để phát triển. Chẳng hạn như ở
Trung Quốc, game online được coi là công nghệ cao và các doanh nghiệp
kinh doanh lĩnh vực này bên cạnh được miễn thuế, còn được cho thuê đất
ưu đãi và khi xuất khẩu game online ra các nước khác sẽ được hoàn thuế.
 |
|
Tại Trung Quốc game còn được xếp vào ngành công nghệ cao và được áp dụng nhiều ưu đãi để phát triển
|
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh game trong nước cũng cho rằng,
việc đánh thuế TTĐB vào game online, còn có tạo điều kiện để các doanh
nghiệp nước ngoài phát hành game online xuyên biên giới vào Việt Nam.
Nguy cơ các doanh nghiệp Việt bị bóp “chết” là điều hoàn toàn có thể xảy
ra.
Cụ thể, theo ông Trần Hoàng Minh, đại diện VTC Game, thuế tiêu thụ đặc
biệt là một loại thuế gián thu đánh vào tiêu dùng của xã hội. Mục tiêu
của loại thuế này là nhằm điều tiết mạnh vào các loại hàng hóa, dịch vụ
cao cấp hay những sản phẩm tiêu dùng không có lợi cho sức khỏe, góp phần
hướng dẫn phát triển sản xuất kinh doanh, tiêu dùng xã hội theo định
hướng của Nhà nước, qua đó góp phần đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân
sách nhà nước. Hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt được liệt kê tại
Điều 2, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt 2008.
Còn game online là một loại hàng hóa
dịch vụ mới xuất hiện tại Việt Nam hơn 5 năm trở lại đây, vẫn còn là một
loại hình mới mẻ. Tuy nhiên, nó chỉ là loại hàng hóa, dịch vụ thông
thường, có tính giải trí. Dưới góc nhìn công nghệ thông tin (ICT) thì
ngành GO sẽ là chất xúc tác cơ bản kích thích nền công nghiệp phụ trợ
phát triển. Ví dụ nhờ game mà ngành Animation Computer phát triển rất
mạnh, từ đó ứng dụng sang lĩnh vực điện ảnh (bộ phim avatar là một minh
chứng), mô phỏng cấu trúc sinh học, y tế,…
Thực tế hiện nay chi phí vận hành của các nhà phát hành game tại Việt
Nam hiện tại là rất lớn, nếu áp thuế tiêu thục đặc biệt chắc chắn sẽ lỗ.
Ngoài ra, do đặc thù kinh doanh xuyên
biên giới của game online, các doanh nghiệp nước ngoài hoàn toàn có thể
phân phối thẳng đến người dùng Việt Nam không cần thông qua các doanh
nghiệp trong nước dẫn đến việc kiểm soát của cơ quan nhà nước gặp nhiều
khó khăn. Doanh nghiệp Việt Nam chịu nhiều thiệt thòi khi cạnh tranh với
doanh nghiệp nước ngoài hoạt động không chính thống.
Hiện tại, theo ông Minh, rất nhiều công
ty phát hành game lậu tồn tại trên thị trường một cách thiếu kiểm soát,
trong thời gian tới sẽ ngày càng nhiều và như thế không chỉ khiến doanh
nghiệp trong nước không phát triển được mà còn làm những mặt xấu của
game ngày càng tăng. Nếu áp thuế tiêu thụ đặc biệt thì dòng game lậu sẽ
tiếp tục gia tăng, doanh nghiệp nước ngoài tiếp tục chiếm ưu thế, doanh
nghiệp trong nước sẽ khó có cửa sống.
Ông Trần Hoàng Minh cho rằng, ngành game
online cũng giống các ngành giải trí thông thường khác, cũng có mặt tốt
và mặt xấu. Tuy nhiên cho đến nay, ngành game tại Việt Nam vẫn chưa
được nhìn nhận đúng đắn và còn bị “quy chụp” bởi mặt xấu. Muốn một
ngành nghề tiềm năng có cơ hội phát triển thì thiết nghĩ phía cơ quan
nhà nước cần có nhiều chính sách ưu đãi để mặt mạnh mặt tốt của nó được
phát huy.
Đồng quan điểm, ông Phạm Công Hoàng, Phó
Tổng giám đốc FPT Online, cũng cho rằng, game online đúng là có những
yếu tố tiêu cực, tuy nhiên, bên cạnh những tiêu cực, cũng không thể phủ
nhận những tác động tích cực của game online với vai trò là công cụ giải
trí hiệu quả, giúp người chơi tăng khả năng tập trung, tư duy, sáng
tạo... Ngoài ra, game online được phát hành trên thị trường không chỉ là
các game bạo lực mà còn có cả các game có tính giáo dục và nhân văn
cao.
 |
|
Việt áp dụng thuế TTĐB sẽ ảnh hướng đến ngành game trong nước
|
Nếu áp dụng thuế TTĐB cho game online, kinh doanh game online sẽ vô
hình trung tạo cơ chế ngăn cản sự phát triển của các game có ích, đặc
biệt là khi nhà nước đang có nhiều chính sách để khuyến khích phát triển
trò chơi giáo dục trực tuyến.
Hơn nữa, trước bối cảnh việc kinh doanh game online của các doanh
nghiệp Việt Nam đang gặp phải nhiều khó khăn, trong khi các game lậu của
nước ngoài được đưa vào tràn lan và chưa có cơ chế kiểm soát hiệu quả
thì việc áp dụng thuế TTĐB đối với game online và dịch vụ kinh doanh
game online không những không hạn chế được những tác động xấu của game
online, mà còn khiến doanh nghiệp trong nước đối mặt với những khó khăn
trong việc cạnh tranh cả với các game lậu.
Mặt khác, trong khi cơ chế quản lý game online còn lỏng lẻo thì việc áp
dụng thuế TTĐB đối với game và kinh doanh game online sẽ thiếu tính khả
thi do không kiểm soát được lượng game lậu đang vận hành trên thị
trường. Trong khi đó, các doanh nghiệp hoạt động hợp pháp sẽ bị xiết
chặt bởi chính sách thuế TTĐB.
Theo ông Phạm Công Hoàng, với sự phát triển game online một cách mạnh
mẽ ở các nước, có thể kể đến là Hàn Quốc, Trung Quốc…Game online đã mang
lại nguồn thu lớn cho doanh nghiệp, ngân sách nhà nước và tạo công ăn
việc làm cho nhiều lao động ở các nước này. Việc áp dụng thuế TTĐB đối
với game online, kinh doanh game online có thể sẽ đi ngược với xu thế
chung, cản trở sự phát triển của game Việt trong một thị trường đầy
tiềm năng.
Và ông Hoàng cho rằng, để loại bỏ những tác động tiêu cực của game
online, vấn đề đặt ra không phải là hạn chế sự phát triển của game
online bằng việc áp dụng thuế TTĐB, mà cần có cơ chế quản lý, kiểm soát
hiệu quả. Theo đó, một mặt hạn chế các game có tác động tiêu cực, mặt
khác phát triển các game có tính văn hóa, giáo dục và nhân văn. Đồng
thời, tạo cơ chế và hành lang pháp lý an toàn, hiệu quả nhằm hỗ trợ,
khuyến khích các doanh nghiệp game online phát triển đúng định hướng.